Kryzys wieku średniego: Wpływ menopauzy na mózg i sposoby jego ochrony

Kryzys wieku średniego znany jest jako okres emocjonalnych wstrząsów, ale nowe badania wskazują, że chodzi o coś znacznie więcej.
Menopauza, występująca między 40. a 60. rokiem życia, powoduje znaczące zmiany w mózgu, które mogą wpływać na funkcje poznawcze i ryzyko demencji.

Zmiany w mózgu w okresie menopauzy:

Zmiany strukturalne:

• Zmiany w hipokampie: obszar mózgu kluczowy dla pamięci i uczenia się. Badania obrazowe wykazały umiarkowany spadek objętości istoty szarej w hipokampie i korze śródwęchowej podczas przejścia hormonalnego, ale pocieszające jest to, że część tego spadku stabilizuje się, a nawet częściowo regeneruje w okresie pomenopauzalnym.
• Spadek łączności: zmniejszenie połączeń między różnymi obszarami mózgu, co może wpływać na funkcje poznawcze i inne funkcje mózgu.
  

Zmiany genetyczne:

• Zwiększona ekspresja genów związanych ze stanem zapalnym: Badania wykazały wzrost ekspresji tych genów u osób w okresie menopauzy, co może prowadzić do przewlekłego zapalenia mózgu i upośledzenia funkcji poznawczych.
• Zmniejszona ekspresja genów zaangażowanych w produkcję białek w synapsach: Synapsy to punkty styku między komórkami nerwowymi, a białka te są niezbędne do ich prawidłowego funkcjonowania. Spadek ich produkcji może prowadzić do upośledzenia pamięci i funkcji poznawczych.

• Specyficzne skutki u kobiet:
  • Wyższe poziomy białka tau: Kobiety mają tendencję do wyższych poziomów i szybszego tempa akumulacji białka tau, szczególnie w obecności podwyższonych poziomów amyloidu i po menopauzie. Te podwyższone poziomy są związane z wyższym ryzykiem choroby Alzheimera.

Białko tau:

Białko tau jest białkiem związanym z mikrotubulami, które tworzą szkielet komórek nerwowych. Jego główną funkcją jest stabilizacja mikrotubul i pomoc w transporcie substancji wzdłuż aksonu. Akumulacja białka tau w postaci patologicznych skupisk w mózgu jest jedną z głównych cech choroby Alzheimera.

Sposoby ochrony mózgu:

• Spożycie błonnika pokarmowego: Badania wykazały związek między wysokim spożyciem błonnika,
  (dla osoby dorosłej zalecane jest spożycie błonnika pokarmowego w ilości 25 g do 30 g dziennie (lub 14 g błonnika na 1000 kilokalorii))
  a zmniejszonym ryzykiem demencji.
  
• Produkty bogate w błonnik pokarmowy:
  Owoce: jagody, jabłka, gruszki, owoce cytrusowe.
  Warzywa: brokuły, brukselka, marchew, bataty, fasolka szparagowa.
  Pełne ziarna: płatki owsiane, brązowy ryż, chleb pełnoziarnisty, komosa ryżowa.
  Rośliny strączkowe: soczewica, fasola, groch.
  Orzechy i nasiona: migdały, orzechy włoskie, siemię lniane, pestki dyni.
  
• Aktywność fizyczna: Regularna aktywność fizyczna (150 minut tygodniowo) wiąże się z lepszym zdrowiem mózgu w późniejszym okresie życia.
  
• Suplementy diety:
  Fosfatydyloseryna: między innymi może chronić mózg przed uszkodzeniami spowodowanymi stanami zapalnymi, chorobami neurodegeneracyjnymi i innymi stanami.
  Miłorząb japoński: może poprawić pamięć, koncentrację i zdolności poznawcze, szczególnie u osób starszych.
  Huperzyna A: może poprawić pamięć, koncentrację i zdolności poznawcze, szczególnie u osób starszych. *(Huperzine A)
  Omega-3: może poprawić pamięć i zapobiegać pogorszeniu funkcji poznawczych.
  

Dodatkowe zdrowe nawyki:

• Wystarczająca ilość snu
• Zrównoważona dieta
• Zarządzanie stresem
• Unikanie palenia
• Umiarkowane spożycie alkoholu

• Utrzymywanie aktywności umysłowej:
  • Czytanie
  • Rozwiązywanie zagadek
  • Uczenie się nowych rzeczy
• Uczestnictwo w aktywnościach społecznych:
  • Silne więzi społeczne przyczyniają się do zdrowia mózgu.

.
Referencje:

https://www.neurology.org/doi/10.1212/WNL.0000000000011375
https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(22)01124-2
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37010830/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2733348/
https://www.medicalnewstoday.com/articles/reduction-in-hippocampus-in-brain-linked-to-cognitive-decline-risk
https://link.springer.com/article/10.1007/s00702-021-02451-8