Khủng hoảng tuổi trung niên được biết đến như một giai đoạn đầy biến động về mặt cảm xúc, nhưng nghiên cứu mới cho thấy nó còn hơn thế nhiều.
Mãn kinh xảy ra ở độ tuổi từ 40 đến 60, gây ra những thay đổi đáng kể trong não, có thể ảnh hưởng đến chức năng nhận thức và nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ.
Những thay đổi trong não trong thời kỳ mãn kinh:
Thay đổi cấu trúc:
- Sự co rút của vùng hải mã: một vùng não cần thiết cho trí nhớ và học tập. Các nghiên cứu cho thấy thể tích vùng hải mã ở người mãn kinh giảm tới 20% so với người trẻ tuổi.
- Giảm khả năng kết nối: Giảm khả năng kết nối giữa các vùng khác nhau của não, điều này có thể ảnh hưởng đến nhận thức và các chức năng khác của não.
Thay đổi về mặt di truyền:
- Tăng biểu hiện của các gen liên quan đến tình trạng viêm: Các nghiên cứu đã phát hiện thấy sự gia tăng biểu hiện của các gen này ở những người trong thời kỳ mãn kinh, điều này có thể dẫn đến viêm não mãn tính và suy giảm chức năng nhận thức.
- Giảm sự biểu hiện của các gen liên quan đến việc sản xuất protein trong các khớp thần kinh: Các khớp thần kinh là điểm tiếp xúc giữa các tế bào thần kinh và những protein này rất cần thiết cho chức năng bình thường của chúng. Việc giảm sản xuất chúng có thể dẫn đến tổn hại đến trí nhớ và nhận thức.
- Tác dụng cụ thể đối với phụ nữ:
- Mức protein tau cao hơn: Phụ nữ có xu hướng biểu hiện mức protein tau cao hơn một cách tự nhiên, cả trong thời kỳ mãn kinh và ở các giai đoạn khác trong cuộc đời. Những mức độ cao này có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn.
Đạm Tau:
Protein Tau là một loại protein liên kết với các vi ống, tạo nên bộ xương của các tế bào thần kinh. Chức năng chính của nó là ổn định các vi ống và giúp vận chuyển các chất dọc theo sợi trục. Sự tích tụ protein tau dưới dạng các nốt bệnh lý trong não là một trong những đặc điểm chính của bệnh Alzheimer.
Các cách bảo vệ não:
- Tiêu thụ chất xơ trong chế độ ăn uống: Các nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ giữa việc tiêu thụ nhiều chất xơ,
(đối với người lớn, nên tiêu thụ 25 đến 30 gam chất xơ mỗi ngày (hoặc 15 - 18 gam chất xơ trên 1000 kilocalories))
và giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. - Thực phẩm giàu chất xơ:
Trái cây: Quả mọng, táo, lê, trái cây họ cam quýt.
Rau: Bông cải xanh, cải Brussels, cà rốt, khoai lang, đậu xanh.
Ngũ cốc nguyên hạt: Yến mạch, gạo nguyên hạt, bánh mì nguyên hạt, Quinoa.
Các loại đậu: Đậu lăng, đậu, đậu Hà Lan.
Các loại hạt: Hạnh nhân, quả óc chó, hạt lanh, hạt bí ngô. - Hoạt động thể chất: Hoạt động thể chất thường xuyên (150 phút mỗi tuần) có liên quan đến sức khỏe não bộ tốt hơn sau này.
- Bổ sung dinh dưỡng:
Phosphatidyl serine: Trong số các đặc tính khác, nó có thể bảo vệ não khỏi tổn thương do viêm, bệnh thoái hóa và các tình trạng khác.
Ginkgo biloba: Có thể cải thiện trí nhớ, sự tập trung và khả năng nhận thức, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Horpezine A: Có thể cải thiện trí nhớ, sự tập trung và khả năng nhận thức, đặc biệt ở người lớn tuổi. *(Huperzine A)
Omega 3: Có thể cải thiện trí nhớ và ngăn ngừa suy giảm nhận thức.
Các thói quen bổ sung cho sức khỏe:
- Ngủ đủ giấc
- Cân bằng dinh dưỡng
- Quản lý căng thẳng
- Tránh hút thuốc
- Uống rượu vừa phải
- Duy trì hoạt động của não:
- Đọc
- Giải câu đố
- Học những điều mới
- Tham gia các hoạt động xã hội:
- Mối quan hệ xã hội chặt chẽ góp phần tăng cường sức khỏe não bộ.
.
Tài liệu tham khảo:
https://www.neurology.org/doi/10.1212/WNL.0000000000011375
https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(22)01124-2
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37010830/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2733348/
https://www.medicalnewstoday.com/articles/reduction-in-hippocampus-in-brain-linked-to-cognitive-decline-risk
https://link.springer.com/article/10.1007/s00702-021-02451-8
