NAD+: Lek na starość czy niespełniona obietnica?

Starzenie się jest naturalnym i nieuniknionym procesem, ale towarzyszy mu stopniowy spadek funkcji fizycznych i poznawczych. W ostatnich latach nastąpił znaczący postęp w badaniach i rozwoju nowatorskich podejść terapeutycznych mających na celu spowolnienie procesu starzenia. Jedną z cząsteczek budzących największy entuzjazm w tej dziedzinie jest NAD+, czyli dinukleotyd nikotynamidoadeninowy. Ale między obietnicą a rzeczywistością jest przepaść i warto poznać obie strony.

Funkcje biologiczne NAD+:

NAD+ pełni wiele kluczowych funkcji w funkcjonowaniu komórek i zdrowiu organizmu, w tym:

• Metabolizm: NAD+ jest niezbędny do pozyskiwania energii z pożywienia. Jest kluczową cząsteczką redoks w oddychaniu komórkowym, podczas którego cząsteczki pożywienia są rozkładane i przekształcane w dostępną energię (ATP). Spadek poziomu NAD+ upośledza produkcję energii komórkowej i może negatywnie wpływać na funkcjonowanie różnych układów organizmu.
• Naprawa DNA: NAD+ jest niezbędnym substratem dla enzymów PARP i sirtuin, które biorą udział w naprawie uszkodzeń DNA. Uszkodzenia te kumulują się z wiekiem i przyczyniają się do starzenia, a prawidłowa naprawa DNA jest niezbędna do utrzymania zdrowia komórek. Spadek poziomu NAD+ może upośledzać zdolność naprawy DNA.
• Regulacja układu odpornościowego: NAD+ bierze udział w regulacji aktywności komórek układu odpornościowego. Badania laboratoryjne i na zwierzętach łączą niski poziom NAD+ z mniej wydajnym funkcjonowaniem układu odpornościowego, ale na ile dotyczy to zdrowych ludzi, wciąż nie jest jasne.
• Ochrona przed stresem oksydacyjnym: NAD+ i jego zredukowana pochodna NADH uczestniczą w systemach obronnych komórki przed uszkodzeniami wywołanymi stresem oksydacyjnym. Stres oksydacyjny jest naturalnym procesem zachodzącym w organizmie, ale jego nadmiar może szkodzić komórkom i przyczyniać się do chorób.

Związek między NAD+ a starzeniem się:

Wiele badań wskazuje, że poziom NAD+ w różnych tkankach, takich jak mięśnie i mózg, ma tendencję do spadku z wiekiem. Należy jednak sprecyzować: pytanie, czy poziom NAD+ we krwi spada u zdrowych osób, nie jest jednoznaczne, a badania przynoszą sprzeczne wyniki. Spadek poziomu NAD+ w tkankach został powiązany w badaniach z różnymi chorobami związanymi ze starzeniem się, takimi jak:

• Choroby sercowo-naczyniowe: Spadek poziomu NAD+ powiązano z upośledzeniem funkcji serca i naczyń krwionośnych oraz potencjalnym wzrostem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
• Cukrzyca: NAD+ bierze udział w regulacji metabolizmu cukru. Spadek poziomu NAD+ powiązano ze wzrostem ryzyka cukrzycy.
• Choroby neurodegeneracyjne: Spadek poziomu NAD+ powiązano z chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Alzheimera i choroba Parkinsona.
• Rak: Związek między NAD+ a rakiem jest dwukierunkowy i złożony. Z jednej strony NAD+ wspomaga naprawę DNA, co może chronić przed rozwojem raka. Z drugiej strony komórki rakowe potrzebują NAD+ do produkcji energii i rozwoju, dlatego istnieje teoretyczna obawa, że podnoszenie poziomu NAD+ może wręcz odżywiać istniejące komórki rakowe. Jest to jeden z powodów do ostrożności, szczególnie u osób z aktywnym nowotworem.

Sposoby na podniesienie poziomu NAD+:

• Dieta: Spożywanie pokarmów bogatych w prekursory NAD+, takich jak mięso, ryby, zielone warzywa i owoce.
• Suplementy diety: Istnieją suplementy diety zawierające prekursory NAD+, takie jak NMN i NR.
• Aktywność fizyczna: Aktywność fizyczna może wspierać produkcję NAD+ w organizmie.
• Zabiegi medyczne: Istnieją eksperymentalne terapie mające na celu podniesienie poziomu NAD+ w organizmie.

Badania naukowe:

Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że podniesienie poziomu NAD+ może spowolnić specyficzne związane z wiekiem spadki funkcjonalne. Badania te donosiły o poprawie funkcji fizycznych i poznawczych u gryzoni, a w niektórych przypadkach także o wydłużeniu życia i zmniejszeniu objawów chorób związanych ze starzeniem się. W tym właśnie tkwi główna rozbieżność: u ludzi obraz jest znacznie skromniejszy. Badania kliniczne konsekwentnie pokazują, że suplementy NMN i NR rzeczywiście podnoszą poziom NAD+ we krwi, czasami nawet dwukrotnie. Ale gdy bada się rzeczywistą poprawę funkcjonalną, wyniki jak dotąd były umiarkowane lub żadne: wpływ na funkcje sercowo-naczyniowe, funkcje poznawcze oraz siłę i wydolność mięśni był niewielki, niespójny, a czasami nie różnił się istotnie od placebo. Innymi słowy, podniesienie liczby w badaniu krwi to jedno, a przełożenie tego na odczuwalną korzyść zdrowotną to zupełnie co innego.

Obawy i wyzwania:

• Dawkowanie: Nadal nie jest jasne, jaka jest optymalna dawka prekursorów NAD+ dla uzyskania najlepszego efektu.
  Potrzebne są dalsze badania, aby określić najbezpieczniejszą i najskuteczniejszą dawkę dla ludzi.
• Bezpieczeństwo: Potrzebne są dalsze badania, aby zapewnić bezpieczeństwo długotrwałego stosowania.
  Długoterminowe badania pozwolą ocenić potencjalne ryzyko i skutki uboczne tych terapii.
• Dostępność: Suplementy diety zawierające prekursory NAD+ są stosunkowo drogie.
  Opracowanie skutecznych i bardziej dostępnych podejść będzie stanowić poważne wyzwanie.
• Interakcje z lekami: Należy zbadać wpływ prekursorów NAD+ na inne leki.
  Ich przyjmowanie może wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo niektórych leków.

Podsumowanie:

NAD+ to cząsteczka o kluczowej roli biologicznej i interesującym potencjale w dziedzinie starzenia się. Podstawowe badania i badania na zwierzętach są obiecujące, ale dowody u ludzi są wciąż dalekie od potwierdzenia, że NAD+ jest cudownym lekiem: suplementy niezawodnie podnoszą poziom NAD+ we krwi, ale jak dotąd nie wykazały wyraźnych korzyści funkcjonalnych. Dlatego najuczciwszym tytułem jest właśnie ten na początku artykułu: nie pewny cudowny lek, ale obietnica wciąż oczekująca na spełnienie. Potrzebne są duże, długoterminowe i dobrze kontrolowane badania, aby zrozumieć, co NAD+ naprawdę może zrobić dla zdrowia człowieka.

Zalecenia:

• Konsultacja z lekarzem: Przed rozpoczęciem przyjmowania suplementów diety zawierających prekursory NAD+ należy skonsultować się z lekarzem.
  Lekarz będzie w stanie ocenić potrzebę przyjmowania tych suplementów, szczególnie u osób z chorobami współistniejącymi, i ustalić odpowiednią dawkę.
• Śledzenie nowych badań: Dziedzina badań nad NAD+ rozwija się w szybkim tempie, dlatego zaleca się śledzenie nowych badań, aby uzyskać najbardziej aktualne informacje.
• Prowadzenie zdrowego stylu życia: Zdrowy styl życia, obejmujący prawidłową dietę, aktywność fizyczną i odpowiednią ilość snu, pozostaje najbardziej ugruntowaną podstawą zdrowia.
  Zdrowy styl życia może wspierać prawidłowe procesy starzenia i poprawiać jakość życia na dłuższą metę.

Źródła:

Referencje:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10240123/