Yaşlanma ilacı yıllarca bağışıklık sistemini herkeste benzer oranda bozulan tek bir sistem olarak ele aldı. Nature Aging'de yayınlanan çığır açıcı yeni bir çalışma bu varsayımı çürütüyor. Broad Institute'den Prof. Marta Mele ve meslektaşlarının liderliğindeki ekip, her yaştan kadın ve erkekten alınan 982 kan örneğini analiz etti ve şunu keşfetti: Kadınların bağışıklık sistemleri önemli ölçüde farklı ve genel olarak daha hızlı yaşlanıyor.
Araştırma nasıl yapıldı?
Araştırmacılar "tek hücreli RNA dizilimi" adı verilen ve her hücrenin genetik ifadesinin ayrı ayrı analiz edildiği bir teknoloji kullandılar. Bu şekilde spesifik bağışıklık hücresi popülasyonlarını ve her yaş grubunda geçirdikleri değişiklikleri belirlediler. Her yaştaki kadınları erkeklerle karşılaştırmak, cinsiyete özgü farklı kalıpları ortaya çıkardı.
Kadınlarda ne olur?
Ekip, kadınlara daha özel olan üç önemli değişiklik belirledi:
- CD8+ Efektör Bellek T hücrelerinin genişletilmesi. Bu hücreler, görevi enfekte hücreleri öldürmek olan bağışıklık sisteminin "yok edicileridir". Yaşlılıkta görülen artış, yaşlı kadınlarda kronik inflamasyon semptomlarını açıklayabilir
- İnflamatuar monositlerin genişlemesi. Monositler, inflamatuar yanıtta uzmanlaşmış kan hücreleridir. Yaşlı kadınlarda aşırı ifade, kalp hastalığı ve diyabetle doğrudan bağlantılıdır
- CD4+ Merkezi Bellek hücrelerindeki değişiklikler. Bunlar bilinen patojenlere karşı hızlı bir bağışıklık tepkisinden sorumlu olan hafıza hücreleridir. Çalışmada belirlenen değişiklikler, kadınlarda 4-9 kat daha sık görülen lupus, RA ve MS gibi otoimmün hastalıklarla bağlantılı genetik lokuslarda bulundu.
Erkeklerde ne olur?
Ekip, bazı erkeklerde başka bir fenomen tespit etti: Bir tür kan kanseri olan Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) ile bağlantılı belirli bir B hücresi popülasyonunun genişlemesi. Spesifik olarak, semptom öncesi durumda, yani hastalık klinik olarak kendini göstermeden önce bile ortaya çıkan bir model belirlendi.
Bu bulgu dramatiktir: Gelecekte 50-60 yaşlarındaki erkeklerin kanını test edebilmemiz ve kimlerin KLL açısından yüksek risk altında olduğunu teşhisten yıllar önce belirleyebilmemiz mümkündür.
Bu neden oluyor?
Tüm faktörler bilinmiyor ancak ekip bazı mekanizmalar öneriyor:
- Hormonlar. Östrojenin bağışıklık sistemi üzerinde güçlü bir modülatör etkisi vardır. Menopoz sırasında östrojendeki ciddi düşüş tüm sistemi değiştirir
- X kromozomunun genetiği. X kromozomu birkaç önemli bağışıklık geni içerir. İki kopyaya sahip kadınlar, hem koruma hem de aşırı duyarlılık anlamına gelebilecek bir "ekstra" elde eder
- Hamilelik ve doğum. Her hamilelik bağışıklık sisteminden yararlanır. Yaşam boyunca kümülatif etkiler
Tedaviler için neden önemlidir?
Araştırmacılar artık "tek tip tıp"tan "cinsiyete özel tıp"a geçme zamanının geldiği sonucuna varıyor:
- Aşılar. Kadınların özellikle menopozdan sonra farklı aşı protokollerine ihtiyacı olabilir
- Antiinflamatuar takviyeler. Antioksidan takviyeleri, omega-3 ve kurkumin kadınlarda daha etkili olabilir
- hormon replasman tedavisi (HRT). Menopozda HRT ile bağışıklık iltihabı arasındaki ilişki yeni bir açıklamaya kavuşuyor
- Erkeklerde KLL taraması. Ailesinde kan kanseri öyküsü olan 50 yaş üstü erkekler rutin taramadan fayda görebilir
Sonuç
"Kişisel sağlık" yalnızca diyet ve egzersizle ilgili değildir. Bu aynı zamanda vücudunuzun hayatınızın belirli noktalarında başka birinin vücudundan farklı davrandığını anlamakla da ilgilidir. Bu araştırma, yaşam boyunca değişen bir vücutta gerçek anlamda kişiselleştirilmiş tıbba doğru atılmış büyük bir adımdır.
💬 תגובות (0)
היו הראשונים להגיב על המאמר.