Sarkopeninin Genetiği: Büyük Bir Kore Araştırması Ne Ortaya Koyuyor?

Sarkopeni - yaşla birlikte kas kütlesi ve gücünün kademeli kaybı - uzun ömürlülüğün temel sorunlarından biridir. Kas kütlesi, 30 yaşından itibaren her on yılda yaklaşık %3 ila %8 oranında azalır ve bu düşüş hızı 60 yaşından sonra daha da hızlanır, öyle ki bir kişi yaşamı boyunca kas kütlesinin yaklaşık üçte birini kaybedebilir. Sarkopeninin bilimin henüz haritalamaya başladığı genetik bir bileşeni vardır ve bugüne kadarki genetik araştırmaların çoğu Avrupa kökenli popülasyonlarda yapılmıştır. Büyük bir Kore araştırması bu boşluğu kapatmaya çalışıyor.

Etnik Genetik Neden Önemlidir?

Sarkopeni dünya çapında yaygın bir olgudur. Yaygınlığı, tanı kriterlerine ve incelenen popülasyona bağlı olarak büyük ölçüde değişir: Toplum içinde yaşayan 65 yaş üstü yetişkinlerde yaklaşık %5 ila %13 arasında değişir ve yaşla birlikte önemli ölçüde artar - AWGS 2019 (Asya Sarkopeni Çalışma Grubu) kriterlerine göre, Asyalı erkeklerde yaygınlık 60-69 yaşlarında sadece %1,5 iken 80 yaş üstünde yaklaşık %33'e fırlamaktadır.

Popülasyonlar arasındaki farklılıkların bir kısmı beslenme ve fiziksel aktiviteden kaynaklanır, ancak genetik bir katman da vardır. Burada önemli bir sorun ortaya çıkıyor: Sarkopeni üzerine yapılan genetik tarama çalışmalarının (GWAS) çoğu Avrupa kökenli popülasyonlarda yapılmıştır ve Doğu Asya'daki yaşlı yetişkinlerde genetik faktörler hakkında çok az şey bilinmektedir. Bir popülasyonda yaygın olan bir genetik varyant diğerinde nadir olabilir, bu nedenle Avrupa araştırmalarından elde edilen bulgular mutlaka doğrudan diğer popülasyonlara aktarılamaz.

Araştırma: Yaklaşık 7.000 Katılımcıyla GWAS

2022 yılında Scientific Reports dergisinde yayınlanan çalışmada (Jin ve ark.) araştırmacılar, iki Kore popülasyonundan 6.961 katılımcının genetik verilerini analiz etti: VHSMC kohortu (yaklaşık 1.781 katılımcı, ortalama yaş yaklaşık 69) ve daha büyük KARE kohortu (yaklaşık 5.180 katılımcı, ortalama yaş yaklaşık 63).

Araştırmacılar yalnızca ikili bir tanıya güvenmek yerine, kas ve vücudun nicel ölçümlerini incelediler:

• Yağsız Vücut Kütlesi (LBM) - Yağsız toplam vücut kütlesi.
• Ekstremite İskelet Kası Kütlesi (ASM) - Kol ve bacaklardaki kas, sarkopeni için merkezi bir ölçüt.
• İskelet Kası İndeksi (SMI).

GWAS analizi, daha fazla ve daha az kas kütlesine sahip katılımcılar arasında milyonlarca genetik varyantın (SNP'ler) sıklığını karşılaştırarak, kas ölçümleriyle istatistiksel olarak ilişkili varyantları belirlemeyi amaçladı.

Bulgular: Yeni Genetik Varyantlar

Sıkı istatistiksel düzeltmelerden sonra ekip, kas kütlesi ile anlamlı ilişki gösteren birkaç genetik bölge belirledi. Tanımlanan başlıca genetik belirteçler:

• rs1187118 varyantı, RPS10 ve NUDT3 genlerinin yakınında, yağsız vücut kütlesi (LBM) ile ilişkili.
• rs3768582 varyantı, NCF2, SMG7 ve ARPC5 gen bölgesinde, ayrıca yağsız vücut kütlesi ile ilişkili.
• rs6772958 varyantı, GPD1L geninin yakınında, ekstremite iskelet kası kütlesi (ASM) ile ilişkili.

Araştırmacılar bu genlerin kas dokusunda farklı şekilde ifade edildiğini buldu ve bunları esas olarak yağ ve enerji metabolizmasıyla ilişkilendirdi. Yani, çalışmadan ortaya çıkan fikir, yaşla birlikte kas kaybetme eğiliminin bir kısmının, kas hücrelerinin metabolik düzenlenmesiyle ilgili olduğu, sadece kasın yapısal proteinleriyle değil. Bilinen spor performans geni ACTN3'ün bu çalışmanın bulguları arasında olmadığını belirtmek önemlidir; başka bağlamlarda incelenmiştir ve burada ortaya çıkan "yeni genlerden" biri değildir.

Bu Neden Önemlidir?

Çalışmanın değeri, esas olarak sarkopeni hakkındaki genetik bilgi birikimini Avrupa kökenli popülasyonların ötesine genişletmesidir:

• Araştırmada popülasyon çeşitliliği hayati önem taşır. Varyantların sıklığı etnik gruplar arasında değişebilir, bu nedenle yalnızca ilk çalışmalara katılanları değil, çeşitli popülasyonları araştırmak önemlidir.
• Metabolizma ile bağlantı araştırma yönlerini açar. Metabolik varyantlar gerçekten kas korunmasını etkiliyorsa, süreci anlamak için yeni biyolojik yollar olabilir.
• Bu erken bir adımdır, nihai bir sonuç değildir. Bunlar, ek çalışmalarla doğrulanması gereken istatistiksel ilişkilerdir; kullanıma hazır bir genetik test veya yeni bir tedavi yoktur.

Sarkopeniye Karşı Gerçekte Ne Yapılabilir?

Genetik hala haritalama aşamasındayken, sarkopeni için kanıtlanmış tedavi iyi bilinmektedir ve genetik teste bağlı değildir. AWGS 2019 kılavuzlarına uygun olarak kanıta dayalı öneriler şunlardır:

• Direnç (Kuvvet) Antrenmanı - İleri yaşta bile kas kütlesini ve gücünü artırdığı defalarca kanıtlanmış tek faktör.
• Yeterli Protein Alımı - Çoğu yaşlı yetişkin için gençlere göre daha yüksek alım önerilir, gün içine yayılarak tüketilmelidir.
• Genel Fiziksel Aktivite ve Hareketsizlikten Kaçınma, kas kaybını hızlandırır.

Önemli bir uyarı: Büyüme hormonu takviyeleri gibi müdahaleler sarkopeni için önerilen bir tedavi değildir, kılavuzlar tarafından desteklenmez ve risksiz değildir. Ne yapılacağını bilmek için SNP testlerine gerek yoktur - kuvvet antrenmanı ve doğru beslenme herkese yardımcı olur.

Geniş Mesaj

Kore araştırması, kişiselleştirilmiş tıpta daha geniş bir ilkenin örneğidir: Genetik evrensel değildir ve araştırmalar çeşitli popülasyonları içermelidir. Bilim, anti-aging çağında kişiselleştirilmiş tıp vaadini gerçekleştirmek istiyorsa, yalnızca ilk çalışmalara katılanlarla değil, farklı popülasyonlarla çalışmalıdır. Bu arada temel açıktır: Direnç antrenmanı ve protein açısından zengin beslenme, yaşla birlikte kası korumanın kanıtlanmış yoludur.

Referanslar:
Jin H. ve ark. (2022). Unveiling genetic variants for age-related sarcopenia by conducting a genome-wide association study on Korean cohorts. Scientific Reports. DOI: 10.1038/s41598-022-07567-9